| |
ΧΑΙΝΗΣ 06-12-2025 18:22 | Γιώργος Σεφέρης: "Fog" "Ομίχλη" ή "Say it with a ukulele"
«Πες της το μ’ ένα γιουκαλίλι…»
γρινιάζει κάποιος φωνογράφος∙
πες μου τι να της πω, Χριστέ μου,
τώρα συνήθισα μονάχος.
Με φυσαρμόνικες που σφίγγουν
φτωχοί μη βρέξει και μη στάξει
όλο και κράζουν τους αγγέλους
κι είναι οι αγγέλοι τους μαράζι.
Κι οι αγγέλοι ανοίξαν τα φτερά τους
μα χάμω χνότισαν ομίχλες
δόξα σοι ο θεός, αλλιώς θα πιάναν
τις φτωχιές μας ψυχές σαν τσίχλες.
Κι είναι η ζωή ψυχρή ψαρίσια
–Έτσι ζει; –Ναι! Τι θες να κάνω∙
τόσοι και τόσοι είναι οι πνιγμένοι
κάτω στης θάλασσας τον πάτο.
Τα δέντρα μοιάζουν με κοράλλια
που κάπου ξέχασαν το χρώμα
τα κάρα μοιάζουν με καράβια
που βούλιαξαν και μείναν μόνα…
«Πες της το μ’ ένα γιουκαλίλι…»
Λόγια για λόγια, κι άλλα λόγια;
Αγάπη, πού ‘ναι η εκκλησιά σου
βαρέθηκα πια τα μετόχια.
Α! να ‘ταν η ζωή μας ίσια
πώς θα την παίρναμε κατόπι
μ’ αλλιώς η μοίρα το βουλήθη
πρέπει να στρίψεις σε μια κόχη.
Και ποια είναι η κόχη; Ποιος την ξέρει;
Τα φώτα φέγγουνε τα φώτα
άχνα! δε μας μιλούν οι πάχνες
κι έχουμε την ψυχή στα δόντια.
Τάχα παρηγοριά θα βρούμε;
Η μέρα φόρεσε τη νύχτα
όλα είναι νύχτα, όλα είναι νύχτα
κάτι θα βρούμε ζήτα – ζήτα…
«Πες της το μ’ ένα γιουκαλίλι…»
Βλέπω τα κόκκινά της νύχια
μπρος στη φωτιά πώς θα γυαλίζουν
και τη θυμάμαι με το βήχα.
Λονδίνο, Χριστούγεννα 1924
Δηλαδή όταν ο ποιητής δεν έχει ακόμα κλείσει τα 25 του χρόνια. Το Fog είναι το πρώτο χρονολογικά ποίημά του που το έκρινε άξιο να δει το φως της δημοσιότητας και να το υπογράψει Συμπεριλήφθηκε στην πρώτη συλλογή του Σεφέρη, "Στροφή"1931.
Ο Σεφέρης προτάσσει ως μότο στο ποίημα τον στίχο Say it with a ukulele, όπως το ακούει από «κάποιον φωνογράφο» ή μάλλον όπως «γρινιάζει κάποιος φωνογράφος». Να θυμίσω ότι, το 1931 ο Σεφέρης, πάλι στο Λονδίνο ως διπλωμάτης πλέον, καταγράφει στο ημερολόγιό του την ενόχλησή του από τον φωνογράφο που είχαν οι σπιτονοικοκυρές τους και που έπαιζε ακατάπαυστα ένα ελαφρό σουξέ της εποχής.
Και πράγματι, τον καιρό που ο Σεφέρης έμενε στο Λονδίνο το 1924 και έγραψε το Fog, ένα από τα μεγάλα σουξέ ήταν το τραγούδι Say it with a ukulele, του Frank Crumit.
Ο Μούτσης επέλεξε να μελοποιήσει από τις 10 στροφές του ποιήματος τις μισές: η 1η, η 6η, η 7η, η 9η και η 10η. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η επωδός («Πες της το μ’ ένα γιουκαλίλι») αλλά βέβαια στο μυαλό μένουν οι μελοποιημένες στροφές και οι άλλες περνάνε στο περιθώριο, ένα πρόβλημα κοινό στην μελοποιημένη ποίηση.
To 1879 στη Χαβάη, Πορτογάλοι μουσικοί (Νησιώτες της Μαδέρας) έπαιζαν σε «περίεργα όργανα, τα οποία είναι ένα είδος διασταύρωσης κιθάρας και μπάντζο,αλλά παράγουν πολύ γλυκιά μουσική» (αυτή η κιθάρα της Μαδέρας, η ματσέτα, έμελλε να γίνει γνωστή ως χαβανέζικο ukulele.)
Hawaiian Gazette - 3 Σεπτεμβρίου 1879 | Antony Smyrnios 11-08-2021 11:26 | 1975 Columbia 2J 064-70189
2011 GENERAL MUSIC ''ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ ΜΙΑ ΦΟΡΑ'' 4 CDs | annaarki 01-04-2012 15:25 | ::theos.:: | panos28 21-03-2009 16:55 | Πες της το μ΄ενα γιουκαλιλι!Αθανατος! | ΓΔΕ Χ 09-04-2007 10:13 | Υποκλίνομαι στην αφοπλιστική απλότητα και στην καθαρότητα των απόψεων ενός σπουδαίου Έλληνα: του Γιώργου Σεφέρη. Πιστεύω πως είναι ανάγκη να γυρίσουν οι μεγάλοι συνθέτες αλλά και σημαντικοί νέοι συνθέτες στη μελοποίηση της εξαιρετικής νεοελληνικής ποίησης. ΓΔΕ Χ | Minos 04-05-2006 | Από την "Τετραλογία" (1975) του Δήμου Μούτση. Μελλοποιημένη Ελληνική ποίηση με τους Μ.Μητσιά, Αλκ.Πρωτοψάλτη (ντεμπούτο) και Χρ.Λεττονό |  |
Πρέπει να συνδεθείς για να μπορείς να καταχωρίσεις σχόλιο
|
|
|