Σύνδεση

Εγγραφή

Πλαίσιο χρήσης
123731 Τραγούδια, 262057 Ποιήματα, 28913 Μεταφράσεις, 26571 Αφιερώσεις
 

 Περί Φιλοσοφίας και Ποιητικής
 ww.peri-grafis.net/ergo.php?id=890
 
[align=left][B][I]Του Γιώργου Σ. Κόκκινου (Γιώργος_Κ για το stixoi.info)
~~~

Πολλά χρόνια πριν καθιερωθούν επιστημονικοί κλάδοι και οι σύγχρονες επιστήμες όπως η Αστροφυσική (μετά και την ανακάλυψη του τηλεσκοπίου στις αρχές του 17ου αιώνα) ή η Ψυχιατρική (από τον Γερμανό γιατρό Γιόχαν Κρίστιαν Ράιλ το 1808), οι καλλιτέχνες (ζωγράφοι, ποιητές, συγγραφείς, ηθοποιοί, μουσικοί) ζητώντας βοήθεια και από ‘’τις πολιούχους της τέχνης, τις Μούσες’’ (κατά τα λεγόμενα του καθηγητή Δ. Λιαντίνη στη ‘Γκέμμα’) καθώς ‘’και τον ευγενικό νου του ανθρώπου, που αρχίζοντας το ταξίδι του ο Δάντης τον προσφώναξε «δάσκαλο και οδηγό και αφέντη», δοκιμάζει ένας καλλιτέχνης να ονομάσει με λέξεις και νοήματα, με δυνάμεις και πράξεις, και την αναγκαία σιωπή στα κενά τους, ώστε να υφαίνεται ο μουσικός ιστός της Συμφωνίας του Σύμπαντος..’’. Πριν την εμφάνιση οποιασδήποτε τεκμηρίωσης της θεϊκής ή της ανθρώπινης υπόστασης και ταυτότητας (και κατ’ επέκταση την καθιέρωση των σύγχρονων Επιστημών), η Φιλοσοφία ξεκινώντας μέσα από την αναζήτηση, την αμφισβήτηση, την διάψευση και με την σύμπραξή της με τις τέχνες, από την γέννησή της στην Αρχαία Ελλάδα συμπορεύεται με εύπλαστους και άρρηκτους δεσμούς με την διερεύνηση και την απόδειξη θεμελιωδών ερωτημάτων, όπως: ''τί είναι η ζωή, τί είναι ο άνθρωπος, τί είναι η αγάπη, τί είναι αυτό που μας δημιούργησε, ποιο το νόημα της ύπαρξης, τί είναι αληθινή ευτυχία, τί είναι ο θάνατος..;''.

Όσο εύπλαστες παραμένουν οι αρχές της φιλοσοφικής έρευνας προς απόδειξη των ανωτέρω, όσο υπάρχουν ερωτήματα αναζήτησης της ανθρώπινης ταυτότητας, η Ποιητική εξακολουθεί να συμπορεύεται με την επιστήμη προς απόδειξη των ερωτημάτων με εύπλαστο και ευέλικτο ποιητικό τρόπο, ώστε η μία επιστήμη να υποβοηθάει την άλλη, την επιστήμη του λόγου για να αναπτυχθεί (ταυτόχρονα με τις εγγενείς τέχνες: ζωγραφική υποκριτική, μουσική) κι έτσι οι ταπεινοί γράφοντες συμβάλλουν με ένα λιθαράκι στην ατέρμονη επιστημονική έρευνα προς όφελος του συνόλου.

Πως όμως συνδέονται και συμπορεύονται ιστορικά, χρονικά, η Φιλοσοφία με την Ποιητική
(Φιλοσοφικό Έπος – Ξενοφάνης, 565-470 π.Χ.);

[σ.σ. ο πεζός λόγος εμφανίζεται μόλις τον 6ο π.Χ. αιώνα με τους Λογογράφους]

Επική ποίηση (Έπος) χαρακτηρίζουμε την ποίηση που απαγγέλλεται (αφηγηματικά, όπως τα Ομηρικά Έπη) σε αντίθεση με την Λυρική καθώς κι εκείνη που ‘’παρασταίνεται’’ (την Δραματική). Η Επική ποίηση ανάλογα με το περιεχόμενο διαχωρίζεται στις εξής δομές: Ηρωική, Διδακτική ή Βιοσοφική, Θρησκευτική, Φιλοσοφική, και Παρωδικό Έπος, με γλώσσα γραφής την Ιωνική διάλεκτο και μέτρο το λεγόμενο ‘’Δαχτυλικό εξάμετρο’’.

Ο κύριος εκπρόσωπος του Ηρωικού Έπους όπως όλοι γνωρίζουμε είναι ο Όμηρος, αλλά ο κύριος εκπρόσωπος του Φιλοσοφικού Έπους είναι ο Ξενοφάνης (565-470 π.Χ.) από την Κολοφώνα της Ιωνίας, ο οποίος μάλιστα ως ιδρυτής σχολής, της ‘’Ελεατικής’’, άσκησε σημαντική επίδραση στη διαμόρφωση της πρώιμης Ελληνικής φιλοσοφίας. Σώζονται αποσπάσματα του έργου του ‘’Περί Φύσεως’’. Κατόπιν αυτού, εμφανίζονται οι πρώτοι Στοχαστές-φιλόσοφοι που καταπιάνονται (μέσω του Φιλοσοφικού Έπους) με το κοσμολογικό πρόβλημα: ‘’Πως δημιουργήθηκε ο κόσμος και ποια είναι η φύση των όντων..’’. Η Δραματική ή παραστατική Ποίηση (Γέννηση του Δράματος, θέατρο) εμφανίζεται με τα Διονύσια ή ‘’Διονυσιακές γιορτές’’ σε μορφή τελετουργικού διθυράμβου και το είδος εξελίσσεται με την αρμονική ένωση της Επικής και της Λυρικής Ποίησης όπου η γλώσσα με τον ρυθμό (μέτρο) έχει μεικτό χαρακτήρα με την ύπαρξη των λυρικών μερών (Χορικών). Οι Αρχαίες τραγωδίες λοιπόν που συμπλέκουν στην Δραματική Ποίηση, την Επική με την Λυρική, καθιερώνονται ως θεατρικό (Ποιητικό παραστατικό) είδος μετά την εποχή του Ομήρου (Έπος, Δαχτυλικό εξάμετρο). Σημειώνεται ότι η ποίηση του Ομήρου λογίζεται έμμετρη ως Δαχτυλικός εξάμετρος και θεωρείται πρώιμη στιχουργία. Ο Δαχτυλικός εξάμετρος είναι ‘’πλαστικός και ευλύγιστος’’ (όπως τον χαρακτηρίζει ο Α. Γεωργοπαπαδάκος στην ‘Ελληνική Γραμματολογία’) και μπορεί να πάρει 32 μορφές χάρη στους ποικίλους συνδυασμούς των ‘’σπονδείων’’ του.

Τα πρώτα δε, ποιήματα που είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε ότι δημιουργήθηκαν (στις απαρχές του Έπους) ήταν απλά και σύντομα Δημοτικά τραγούδια (Ύμνοι, Παιάνες, Επινίκιοι σε Θεούς, Εγκώμια και Θρήνοι). Η Ποίηση δηλαδή από την οποία δεν διασώζονται έργα, ήταν ιεροί Ύμνοι και επικλήσεις προς τους Θεούς, καθώς και Μύθοι από τις τύχες των βασιλικών γενεών των μυθικών χρόνων.

Σχετικά τώρα με το Διδακτικό Έπος (μεταγενέστερο είδος της Επικής Ποίησης) νεότερο λογοτεχνικό είδος που εξελίσσει την Επική Ποίηση σε μορφή και σε περιεχόμενο, κύριος εκπρόσωπος του οποίου υπήρξε ο Ησίοδος (θεωρείται ‘πατέρας’ του Διδακτικού-Βιοσοφικού Έπους), βλέπουμε σε ένα από τα έργα του την ‘Θεογονία’, να σφύζει από αναφορές σε Θεούς και πρόσωπα της Ελληνικής μυθολογίας, ενώ εκεί εξιστορείται η γένεση του Σύμπαντος, η γένεση των Μουσών, καθώς και η γένεση των Θεών του Ολύμπου.

[ (*σε σχόλιο σε φωτογραφία) ποίημα του Ησιόδου από το βιβλίο (Έκδοσης 1851) ‘’Ωριγένους Φιλοσοφούμενα ή κατά πασών αιρέσεων έλεγχος’’ του οποίου η πατρότητα αποδόθηκε το 1859 στον Ιππόλυτο επίσκοπο Ρώμης. Το βιβλίο αγνοείτο έως το 1842].

Ο ορισμός μιας έννοιας, μας λέει ο Δ. Λιαντίνης ‘’..είναι το πιο δύσκολο έργο του ανθρώπινου μυαλού. Αυτό υποδείχνεται από το γεγονός ότι με το Σωκράτη, που δοκίμασε να ορίσει τις έννοιες, ουσιαστικά αρχίζει η επιστήμη στην ιστορία του ανθρώπινου γένους. Επειδή όμως είναι ατέρμονα δύσκολος ο ορισμός της κάθε έννοιας, οι συζητητές ήταν ανάγκη να ‘χουν αγάπη περισσή μεταξύ τους, να ‘χουν ειλικρίνεια, καλή πίστη ο ένας στον άλλο, και εντιμότητα. Διαφορετικά κινδύνευαν να σφαχτούνε επάνω στη συζήτηση. Είναι εκείνο, που γέννησε τον πλατωνικό έρωτα. Τον αναγκαίο όρο για κάθε διάλογο. Και τέλος, όλοι σχεδόν οι διάλογοι του Πλάτωνα τελειώνουν, χωρίς να κατορθώνουν οι συζητητές να ορίσουν την έννοια στην απόλυτη ακρίβεια της..’’ μας λέει ο καθηγητής. Άρα κάθε έννοια στην επιστημονική απόδειξη, χωράει αμφισβήτηση για τον ορισμό της. ‘’ Όπως, καλή μας ώρα κι εμείς, δεν ημπορούμε να συμφωνήσουμε όλοι και απόλυτα στο τί είναι ο έρωτας, τί είναι αρετή, τί είναι Δημοκρατία .. και πάει λέγοντας.’’

Κατ’ αυτή την έννοια λοιπόν, αν αποδεχόμαστε πως η Φιλοσοφία είναι η ‘μητέρα’ των επιστημών, θα πρέπει να αποδεχθούμε κι ότι η Ποιητική είναι η ‘μητέρα’ των τεχνών και μάλιστα όπως είδαμε, συμπορεύονται από την εποχή του Φιλοσοφικού Έπους του Ξενοφάνη.
~~~

Βιβλιογραφία:
1. Δημήτρης Λιαντίνης - ‘Γκέμμα’ (Αθήνα, 2006)
2. Α. Γεωργοπαπαδάκος - ‘Ελληνική Γραμματολογία’ (Μολχο, Θεσσαλονίκη 1968)
3. Ωριγένους - ‘Φιλοσοφούμενα ή κατά πασών αιρέσεων έλεγχος’ (Έκδοση 1851)

[align=left][B][I]


 Στατιστικά στοιχεία 
       Σχόλια: 5
      Στα αγαπημένα: 0
 
   

 Ταξινόμηση 
       Κατηγορίες
      Γεγονότα - Ιστορία - Μυθολογία,Φιλοσοφικά
      Ομάδα
      Ελεύθερος στίχος - Ποίηση
 
   

 Επιλογές 
 
Κοινή χρήση facebook
Στα αγαπημένα
Εκτυπώσιμη μορφή
Μήνυμα στο δημιουργό
Σχόλια του μέλους
Αναφορά!
 
   

 
Κων/νος Ντζ
14-04-2019 @ 07:39
::up.:: ::up.:: ::up.::
Αγιοβλασιτης
14-04-2019 @ 11:21
::up.:: ::theos.:: ::theos.::
Γιώργος_Κ
18-04-2019 @ 16:54
Περί Φιλοσοφίας και Ποιητικής
ww.peri-grafis.net/ergo.php?id=890
**Ηώς**
18-04-2019 @ 18:15
H φιλοσοφία δεν είναι ένα περιεχόμενο, αλλά μια ένταση που μπορεί ξαφνικά να εμφυσήσει ζωή σε οποιοδήποτε πεδίο και τομέα: στη τέχνη, στη θρησκεία, στην οικονομία, στην ποίηση, στην επιθυμία, στον έρωτα, ακόμα και στην πλήξη.
Μοιάζει περισσότερο με κάτι σαν τον άνεμο ή με τα σύννεφα, ή με μια θύελλα: όπως αυτά, γεννιέται ξαφνικά, μετασχηματίζει τον τόπο όπου δημιουργήθηκε σε σημείο να τον καταστρέψει,
όμως εξίσου απρόβλεπτα και ξαφνικά περνά και εξαφανίζεται».
https://aggouridaki.blogspot.com/2018/05/blog-post_24.html ::theos.:: ::oh.:: Ωραίο!
Γιώργος_Κ
18-04-2019 @ 19:18
Ευχαριστώ για τις σκέψεις σας, τα σχόλια και το σύνδεσμο (θα το μοιραστώ με άλλους!) ::hug.::

Πρέπει να συνδεθείς για να μπορείς να καταχωρίσεις σχόλιο